minik bir GökTaşı'nın feza maceRaları
Amatör Teleskop Yapımında birincil ayna yapım aşamasında kullanılan aşındırma aleti (grinding tool) çeşitleri hakkında yazmak istedim bugün.
Camdan Aşındırma Aleti
Ayna olacak cam ölçülerinde bir camı aşındırma aleti olarak kullanabiliriz. Eğer ilk kez ayna yapacak isek cam kullanmayı tercih ederim. Kullanımı kolay oluyor. Ayrıca bir alet yapmak için bilahare zaman ayırmak gerekmiyor. Kullanımı tamamlanan cam alet aynı ölçülerdeki başka bir aynanın yapımında tekrar kullanılabiliyor (incecik kalmadığı sürece
).
Dişçi Alçısı ve Cam Mozaikten Aşındırma Aleti
Yapılacak aynanın çapı büyüdükçe camdan aşındırma aletinin maliyeti çoğalabileceği için dişçi alçısı + cam mozaikten oluşan bir alet tercih edilebilir. Lakin ayna yapımı zaten yeteri kadar sabır ve meşakkat gerektiren bir uğraş olduğundan ilk tecrübede dişçi alçısı + cam mozaik kullanılarak yapılacak alet için ayrı bir zaman ve emek gerektiğinden başlangıç için pek tercih etmiyorum. Zira dişçi alçısı dökmek, epoksi ile cam mozaikleri düzgün şekilde yerleştirmek sırasında karşılaşılacak olası sorunlar insanı ta en başından ayna yapımından soğutabilir. Lakin dediğim gibi tecrübe arttıkça ve ayna çapı büyüdükçe mutlaka tecrübe edilmesi gereken bir yöntem olduğunu düşünüyorum. Kullanımı tamamlanan bu alet çeşidi üzerindeki cam mozaiklerin sökülüp (epoksi ile yapıştırıldığından sökmesi oldukça zor) yenilerinin yapıştırılması ile tekrar tekrar kullanılabiliyor.
Metal Aşındırma Aleti
Son zamanlardaki yeni favorim ve ben de henüz yeni tecrübe ediyorum. Metal alet ile kaba aşındırmaya kamburlaştırma (hogging) deniyor. Bu seçenek kullanılacak ise hali hazırda elde mevcut bir dış bükey aletin olması gerekiyor (yapılacak ayna ile aynı ölçülerde). Zira bu yöntem ile sadece 80 grit silisyum karbür ile aşındırma yapılıyor (Daha büyük aynalarda 80 grit yerine 60, 40 hatta 24 grit SCG ile de aşındırma yapılabilir. 80 grit 8″ aynalar için ortalama bir değerdir. Kalın tanecikli aşındırıcıların aşındırma hızları daha yüksektir.), ayna belli bir derinliğe geldikten sonra metal aşındırma aletine veda edip, mevcut dış bükey alet ile aşındırmanın diğer safhaları gerçekleştiriliyor. En büyük avantajı ise istenen sagitta derinliğine (örn:8″ çap ayna, 1.5mm derinlik, yaklaşık 20 dk) diğer alet çeşitlerine göre kısa sürede ulaşılması.
Yalnız şimdilik gördüğüm bu aşındırma aletinde aynanın kenarları aşağıdaki fotoğrafta da görüldüğü üzere aşınmıyor. Bu kısımların da aşınması için daha ufak tanecik büyüklüğündeki aşındırıcılarla biraz daha çalşmak gerekiyor. Lakin bu durumda camın kenarlarının pahlanması gereksinimi kalmıyor ayrıca camın kenarlardaki kalınlığı ve dolayısıyla da mukavemeti azaltılmamış oluyor.