feza maceRaları » Teleskop Yapımı Uğur İkizler

Hesap kitap işleri önemli

Göktası — Wed, 30 Jun 2010 18:16:37 +0000

Birincil ayna çapı + odak uzaklığı veya f oranına göre ikincil ayna çapından tutun da OTA (optik tüp aksamı) için gerekli tüm hesap kitap işlerini hesaplayıp veri veren çok mühim bir site bu site. Her ATM’nin favorilerinde bulunası…

11 haydi hep beRaber teleskop yapalım – Biçimlendirme

Göktası — Tue, 30 Jun 2009 18:00:00 +0000

haydi hep beReber teleskop yapalım – biçimlendirme from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

Ronchi similasyon programına gereken değerler girildiğinde parabol olduğundaki bantların görüntüsüne göre ayna biçimlendirilmelidir.

Bu işlem çok kısa süren bir çalışma ile olacaktır. Aynanın merkezi işaretlenir, aletin kenarlarında zig-zaglar yaparak ( W hareketi ) birkaç dakika içinde parabol yüzey elde edilir.

Ronchi bantları resimde görüldüğü gibi görünüyorsa aynanın biçimlendirilmesi sona ermiştir.
Bundan sonra yapılacak işler, aynanın aluminyum ile kaplanması ve teleskopun diğer parçalarının hazırlanıp montajının yapılması.

El emeği ile yapılmış bir teleskop ile gökyüzüne bakmaktan daha heyecan verici şey ne olabilir ki….

10 haydi hep beRaber teleskop yapalım – Test

Göktası — Tue, 30 Jun 2009 17:58:00 +0000

haydi hep beRaber teleskop yapalım – test 1 from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

haydi hep beRaber teleskop yapalım – test 2 from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

Cilalama sırasında sık aralıklarla ayna yüzeyi test edilmeli. Bunun için Ronchi test düzeneğinden faydalanılır.

Ayna dik duracak şekilde bir yerde sabitlendikten sonra arkasında led ışık bulunan ronchi ızgarasın arkasından bakarak test yapılır. Ronchi bantları, aynanın odak uzaklığının iki katı olan eğrilik yarı çapı RoC ( radius of curve ) mesafesinde görülür.

Ronchi similasyonunu aşağıdaki adresten indirebilirsiniz.
http://www.atmsite.org/contrib/Smith/RonchiZ/

Cilanın yeterli olup olmadığını anlamak için Güneş ışığı büyüteç ile ayna yüzeyine odaklanır.
Eğer ışık yüzeyde görünüyorsa daha cilalamak gerekir, ışık yüzeyde görünmüyorsa cilalama tamamdır. Bu test aynanın her yerinde yapılmalıdır, bilhassa kenarlar daha az cilalandığından bu kısımlar iyice kontrol edilmelidir.
( Video 019 )

09 haydi hep beRaber teleskop yapalım – Cilalama

Göktası — Tue, 30 Jun 2009 17:57:00 +0000

haydi hep beRaber teleskop yapalım – Cilalama from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

Seryum oksit ile kireçsiz temiz su, bir kap içinde karıştırılır. Bu karışım cilalama süresince kullanılacaktır.

Merkez üstü merkez ve 1/3 genlikte çalışma ile cilalama yaklaşık 8 saat yapılmalıdır.
Bu aşamada amaç kurursuz bir küresel yüzey elde etmek.

08 haydi hep beRaber teleskop yapalım – Cilalama Lapı Hazırlama

Göktası — Tue, 30 Jun 2009 17:54:00 +0000

haydi hep beRaber teleskop yapalım – Cilalama Lapı Hazırlama 1 from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

haydi hep beRaber teleskop yapalım – Cilalama Lapı Hazırlama 2 from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

haydi hep beRaber teleskop yapalım – Cilalama Lapı Hazırlama 3 from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

haydi hep beRaber teleskop yapalım- Cilalama Lapı Hazırlama 4 from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

haydi hep beRaber teleskop yapalım – Cilalama Lapı Hazırlama 5 from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

haydi hep beRaber teleskop yapalım – Cilalama Lapı Hazırlama 6 from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

haydi hep beRaber teleskop yapalım – Cilalama Lapı Hazırlama 7 from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

5 mikron aluminyum oksit ile aşındırma yapıldıktan sonra sıra 3 mikron seryum oksit ile cilalamaya gelir.

Ancak tanecik olarak çok küçük olduğundan alet ve cam arasında yeterli mesafe kalmaz ve cam hemen çizilmeye başlar. Bundan dolayı alet üzerine reçine ile lap yapılarak aynanın çizilmesi önlenir. Optik reçine formu hemen bozulmayacak kadar sert, camı çizmeyecek kadar da yumuşaktır.

Optik reçineyi aletin üzerine dökülüp şekillendirilecek. Bunun için ilk önce aletin kenarı mumlu kağıt ile çevrilir ve reçinenin aşağı dökülmesi önlenir. ( Video 010 )

Optik reçine bir cezve içinde çok kısık bir ateşte eritilir. ( Video 011 )

Optik reçine ısınırken alet de ısınması gerekir, bu şekilde reçine aletin yüzeyine daha iyi yapışacaktır. Böylelikle ani ısı değişikliğinden dolayı cam aletin çatlaması da engellenmiş olacaktır.

Optik reçine iyice eridikten sonra aletin üzerine dökülüp, soğumaya bırakılır. ( Video 012 )

Reçine iyice donmadan macun gibi bir kıvamdayken kenara yapıştırılan mumlu kağıt sökülür ve reçineye yapışmayacak bir cisim ile kanallar açılır.

Daha sonra lapın üzerine sulandırılmış seryum oksit sürülerek ayna yüzeye bastırılır ve lapın aynanın yüzeyine uyumlu olması sağlanır. Bir süre ayna ve lap baskı altında bekletilir.

Böylece lap ile aynanın uyumu sağlanır. ( Video 013 )

Cilalama lapının da kenarları bir bıçak yardımıyla pahlanması gerekir. ( Video 014 )

Lap kanalları bir bıçak yardımıyla açılmalıdır. ( Video 015 )

Kanallar açılıp kenarları pahlandıktan sonra su ile güzelce yıkanıp, sert bir fırça ile lap üzerinde mikro kanallar açılmalıdır. Seryum oksit bu kanallarda serbestçe hareket edip aynanın daha iyi cilalanmasını sağlayacaktır. ( Video 016 )

07 haydi hep beRaber teleskop yapalım – İnce Aşındırma

Göktası — Tue, 30 Jun 2009 17:53:00 +0000

haydi hep beRaber teleskop yapalım – İnce aşındırma 1 from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

haydi hep beRaber teleskop yapalım – İnce aşındırma 2 from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

Aynamızın çukurluğu artık tamam. Bundan sonra yapılacak iş, aynanın yüzeyini optik yüzey elde edene kadar aynı derinliği koruyarak aşındırmak.

80 grit tanecik büyüklüğündeki aşındırıcıyı artık kullanmayacağız. Aleti aynayı çalışma ve tezgahını güzelce yıkayıp 120 grit tanecik ile aşındırmaya devam edeceğiz.

Her wette derinliği ölçüp buna göre MoT ya da ToT hareketler ile aşındırma sürdürülecek.

Genellikle her gritte yaklaşık 8 -10 wet çalışmak yeterli olacaktır. Ancak bir ince tanecik büyüklüğüne geçmek için yine de ayna yüzeyini büyüteç ile kontrol etmekte fayda var.

Ayna yüzeyine büyüteç ile bakıldığında buzlu cam yüzeyi gibi küçük çukurlar görülecektir.

009 nolu videoda bir küçük taneciğe geçmeden önce ayna yüzeyi inceleniyor.

Bu küçük çukurların hepsi aynı büyüklükte ise bir ince grite geçilebilir. Arada büyük çukurlar var ise hepsi aynı boya gelinceye kadar aynı grit ile aşındırmaya devam edilir.

120 gritten sonra sırasıyla 180, 220 grit silisyum karbür ile daha sonra, 30, 15, 8 ve 5 mikron tanecik büyüklüğündeki aluminyum oksit ile aşındırmaya devam edilir.

Bir tanecikten küçük bir tanecik büyüklüğüne geçişte mutlaka ayna, alet ve çalışma tezgahı iyice yıkanmalıdır. Aksi halde bir önceden kalan büyük taneli tek bir grit aynayı çizmek için yeterli olacaktır.

06 haydi hep beRaber teleskop yapalım – Kalem Testi

Göktası — Tue, 30 Jun 2009 17:52:00 +0000

haydi hep beRaber teleskop yapalım – Kalem Testi from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

haydi hep beRaber teleskop yapalım – Kalem testi from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

İstediğimiz derinliğe ulaştığımızda kalem testi ile aynanın her yerinin aynı ölçüde aşınıp aşınmadığına bakabiliriz. Eğer çizgiler kenarlarda kalıyorsa alet üstte ( ToT ) çalışarak buraları da aşındırıp küre olmasını sağlarız. Çizgiler ortada kalmış ise orta kısım fazla derin olmuş demektir, ayna üstte 1/3 merkez üstü merkez hareketle orta kısmın aşınmasını sağlayabiliriz.

Aynada istediğimizden daha fazla çukur olduğunda alet üstte ( ToT ) çalışarak derinliği kontrol altında tutabiliriz.

05 haydi hep beRaber teleskop yapalım – Derinlik Ölçme

Göktası — Tue, 30 Jun 2009 17:51:00 +0000

haydi hep beRaber teleskop yapalım – Derinlik Ölçme 1 from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

haydi hep beRaber teleskop yapalım – Derinlik Ölçme from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

Derinliği ölçmek için komparatör saatinin takılabileceği bir parçaya ihtiyaç vardır.

25 x 25 mm eninde ve 40 – 45 cm boyunda soğuk çekme parçanın ortasına 8 mm delik delinerek komparatör saati takılabilir. Bunu da sabitlemek için delik merkezi ile kesişen metrik 4 veya 5 diş açılması gerekir.

Komparatör saatini düz bir yüzeyde, örneğin aynanın arka tarafında sıfırlamak gerekir.

Daha sonra ölçü aleti aynanın çukur olan ön tarafının orta yerine getirilerek ölçülebilir.

04 haydi hep beRaber teleskop yapalım – Birincil Ayna Yapımı- Cam Aşındırma Nasıl Yapılır?

Göktası — Tue, 30 Jun 2009 17:41:00 +0000

haydi hep beRaber teleskop yapalım – Birincil Ayna Yapımı- Cam Aşındırma Nasıl Yapılır? Kaba Aşındırma from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

Saygıdeğer Uğur İkizler tarafından blogumda yayınlanmak üzere temin edilen bu bilgiler cidden eşi benzeri bulunmayan bir kaynak olacak. “Ben de teleskop yapabilir miyim” diye düşünen gökbilim sevdalılarımıza bu görsel kaynakların çok faydalı olacağını düşünüyorum.

Biz Cihan Tuğrul Tezcan ile beraber cam siparişlerimizi verdik. Gedik Cam ayna başı 47 TL fiyat talep edince, camlarımızı Bursa’da bulunan Ozan Cam’dan sipariş ettik. Tanesi 25TL olan camlar (2 adet =50TL) 15 cm çapında, 19 mm kalınlığında ve kenarları 45 derce pahlanmış şekilde olacak. 6″ ayna yapımında cam tool kullanmak daha iyi olacağından aynaların 2si benim için 2si Tuğrul için olacak.

Ozan Cam’ın irtibat bilgileri ise aşağıdaki gibi.0224 361 80 320507 244 72 17Şirket sahibi Ali bey, ya da kızı Gülistan Hanım ile görüşebilirsiniz.

Gelelim videomuzun açıklama kısmına: Uğur İkizler‘e tekrar teşekkürlerimizi sunuyoruz.

Birincil Ayna Yapımı- Cam Aşındırma Nasıl Yapılır? Kaba Aşındırma

Aşındırma için kullanılan terimler.

Ayna üstte MoT ( mirror on top )

Alet üstte ToT ( tool on top )

Merkez üstü merkez CoC ( center on center )

W hareketi

Ayna üstte aşındırmada, aynanın ortası çukurlaşır,Alet üstte çalışmada ise aynanın kenarları aşınır, ortası sığlaşır.Merkez üstü merkez çalışma ile küre yüzey elde edilir.W hareketi ile parabol bir yüzey elde edilir.

Aynanın derinliğinin ne kadar olacağını hesap ettikten sonra artık yontmaya başlayabiliriz.

İstediğimiz çukur oluşuncaya kadar 80 grit aşındırıcı kullanacağız. Aşınmanın daha hızlı olması için Kiriş hareketi ile aşındırma yapılması gerekir. Kiriş hareketi, ayna üstte ve aynanın merkezi aletin kenarında olacak şekilde, ayna çapının 1/2 veya 1/3 genlikte ileri geri hareketle aşındırılmasıdır. 10 -15 hareketten sonra alet ile ayna kendi çevresinde rastgele döndürülerek aynanın tüm yüzeyinin aşınması sağlanacak.

Aşındırma sırasında aşındırıcılar MUTLAKA su ile ıslatılmalı, aşındırıcı ve cam tozu solunmamalıdır. Bilhassa kaba aşındırma sırasında maske ile çalışmak bu tozların olumsuz etkilerinden solunum yollarımızı korumaya yetecektir.

Aşındırma işlemi sırasında aşınan cam ve aşındırıcılar bir süre sonra macun gibi çamurlu bir hal alacaktır. Ayna ve aleti su dolu bir kap içinde yıkayıp tekrar aşındırıcı koyup yeni bir seansa başlamaya WET denir.

Birkaç wetten sonra aynanın çukurluğu komparatör saati ile ölçülebilir.

Ayna ve aletleri su dolu kap içinde yıkadıktan sonra bu parçalar dibe çöker, bunları kesinlikle lavabo vs. içine dökmeyin. Bunlar pis su tesisatlarını tıkayabilirler.

03 haydi hep beRaber teleskop yapalım – Pahlama

Göktası — Tue, 30 Jun 2009 17:21:00 +0000

haydi hep beRaber teleskop yapalım – Birincil Ayna Yapımı – Pahlama from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

haydi hep beRaber teleskop yapalım – Pahlama from Nurcan Örtügen Gök on Vimeo.

Aşındırmaya başlamadan önce ayna olacak cam diskin kenarları 45 derecelik açı ile ve 120 – 180 grit zımpara taşı yardımıyla pahlanmalıdır. Eğer ayna pahlanmadan aşındırılmaya başlanırsa zamanla kenarlarında kırıklar oluşacaktır. Pahlama işi alet için de geçerlidir. Alet nasıl olursa olsun kenarları mutlaka pahlanmalıdır. Özellikle aletin kenarları çok hızlı aşınacağı için çok daha sık pahlanmaya ihtiyaç duyacaktır.

Pahlama 001 nolu videoda pahlamanın nasıl yapılacağı gösterilmektedir.

Pahlama 002 nolu videoda pahlandıktan sonra aynanın kenarlarının nasıl olduğu görülmektedir.